De belangrijkste aspecten van licht op kantoor

28 jun De belangrijkste aspecten van licht op kantoor

Verlichting is nergens zo belangrijk als op de werkplek. Goede verlichting maakt het verschil tussen wel of geen hoofdpijn, vermoeid of alert, futloos of productief. Verlichting heeft een grote invloed op onze gesteldheid en gezondheid. Dankzij goede verlichting zijn we minder vaak ziek. En goede verlichting draagt bij aan comfort en veiligheid en dus een betere werkplek.

Daarnaast is geen mens gelijk. Iedereen ervaart licht op een andere manier. Kleur en licht hebben invloed op de emotie en gemoedsrust van mensen. Dit is echter voor iedereen anders.

Verschillende studies hebben aangetoond dat mensen die binnen in kantoorruimtes werken, de voorkeur geven aan dynamische verlichtingsomstandigheden, graag individueel controle hebben over hun verlichtingssituatie en meer licht willen dan door de normen wordt voorgeschreven.

Welke aspecten zijn van belang bij het lichtontwerp voor een kantooromgeving?

1. Verlichtingssterkte
Wanneer een bepaalde taak moet worden uitgevoerd (lezen, schrijven, handwerk,…), is er uiteraard voldoende licht nodig op het werkvlak (ook wel taakoppervlak genoemd). Enkel op die manier kan de taak op een comfortabele en veilige manier worden uitgevoerd. De grootheid die gebruikt wordt om te bepalen of er op het werkvlak voldoende licht valt, is de verlichtingssterkte (uitgedrukt in lux (lx)). In de norm NEN-EN 12464-1:2011 worden richtlijnen gegeven voor de minimale verlichtingssterktes.

Voor kantoren ziet dat er als volgt uit:

De waarden voor de verlichtingssterkte in de norm NEN-EN 12464-1:2011 zijn praktijkverlichtingssterktes: het betreft de gemiddelde verlichtingssterkte over het volledige werkvlak die te allen tijde gegarandeerd moet zijn.

2. Verblinding
De verblindingsfactor van een verlichtingsarmatuur wordt aangegeven door middel van de UGR waarde. UGR is de afkorting van Unified Glare Rating. Dit is een getal dat aangeeft in welke mate armaturen en hun werking in de ruimte lichthinder veroorzaken vanuit de ooghoogte en kijkrichting van de gebruiker. De UGR-waarde kan in de praktijk niet ineens gemeten worden. De nieuwe Europese aanbevelingen voor binnenverlichting NEN-EN 12464-1 geeft in tabellen UGR-waarden voor vele soorten ruimten, gebaseerd op een in lengte en breedte regelmatig patroon van armaturen.

3. Lichtkleur

Kleurtemperatuur
Wit licht bestaat in heel veel verschillende schakeringen. Rood en oranje getint wit licht wordt eerder geassocieerd met gezelligheid en warmte, terwijl blauwe tinten eerder koel en kil overkomen. Het is mogelijk om een bepaalde tint te koppelen aan een meetbare waarde met behulp van de grootheid “kleurtemperatuur”, uitgedrukt in “kelvin” (K). Hoe lager de waarde voor de kleurtemperatuur, hoe meer de rode tint doorweegt en dus hoe warmer de kleur van het wit licht. Een hoge waarde voor de kleurtemperatuur wijst op een blauwe kleurtint. Koudere kleuren (een hogere kleurtemperatuur) worden helderder ervaren dan warme kleuren (een lage kleurtemperatuur).

Voor een kantooromgeving is in het algemeen witter licht met kleurtemperatuur vanaf 4000K aan te bevelen. Van mensen wordt een hoge mate van concentratie en alertheid gevraagd. Dit wordt met een wittere lichtkleur meer gestimuleerd.

Kleurweergave-index
Iedereen heeft wel eens vastgesteld dat de kleur van een kledingstuk kan veranderen naargelang de lichtbron waaronder het kledingstuk bekeken wordt. Ook in de slagerij ziet het vlees er altijd wat roder uit dan wanneer het thuis uit de verpakking gehaald wordt. In kantoren is het de bedoeling om alle kleuren zo getrouw mogelijk te kunnen waarnemen. Dit is immers een van de kenmerken van kwaliteitsvolle verlichting. De mate waarin de kleurweergave door een bepaalde lichtbron correct wordt weergegeven, wordt aangegeven door de kleurweergaveindex Ra (Colour Rendering Index (CRI)) van de lichtbron. Deze heeft een waarde tussen 0 en 100. Hoe dichter bij 100, hoe beter de kleurweergave.

De index definieert dus hoe kleuren weergegeven worden onder het licht van een bepaalde lichtbron, vergeleken met het licht van een bepaalde referentielichtbron. De norm NEN EN 12464-1 schrijft de waarde voor de kleurweergave voor in functie van de visuele taak. In de meeste gevallen wordt in kantoortoepassingen een kleurweergave-index van minimum 80 voorgeschreven.

4. Individueel en dynamisch licht
Geen mens is gelijk. Iedereen ervaart licht op een andere manier. Kleur en licht hebben invloed op de emotie en gemoedsrust van mensen. Dit is echter voor iedereen anders. Met individueel regelbare dynamische LED-verlichting kan een medewerker zelf bepalen wat hij of zij prettig vindt en zo de ideale werkomstandigheden creëren. Dit komt ten goede aan de prestaties en gezondheid van de werknemer.

5. Energieverbruik
Behalve visueel comfort is uiteraard ook de energiezuinigheid van een verlichtingsinstallatie belangrijk. De laatste decennia is het bewustzijn rond de klimaatverandering en de bijhorende energie- en milieuproblematiek sterk gestegen. Bovendien zorgt een lager energieverbruik ook voor een lagere energiefactuur.

Als maat voor de energiezuinigheid van de verlichtingsinstallatie voor de algemene verlichting in kantoren kan het specifiek vermogen gebruikt worden (uitgedrukt in W/(m2.100lx)). Met “algemene verlichting” wordt de verlichting van de horizontale werkvlakken (bureaus) bedoeld.

Het specifiek vermogen wordt dan berekend door het geïnstalleerde vermogen voor de algemene verlichting (zowel vermogen van lampen als van voorschakelapparaat) te delen door:

  • de volledige vloeroppervlakte van de ruimte uitgedrukt in m2
  • de gemiddelde praktijkverlichtingssterkte over het werkvlak, uitgedrukt per 100 lx

Anno 2016 kan als richtwaarde voor het specifiek vermogen van een energiezuinige installatie voor de algemene verlichting in kantoorgebouwen 1,3 a 1,6 W/(m2.100lx) worden aangehouden. Voor een vereiste gemiddelde verlichtingssterkte van 500 lx op het werkvlak komt dit overeen met 6,5 à 8 W/m2.

Gunneman biedt verlichtingsoplossingen die rekening houden met bovengenoemde aspecten en optimaal zijn afgestemd op uw specifieke situatie. Wilt u meer weten over de mogelijkheden van bijvoorbeeld individuele dynamische werkplekverlichting, waarmee de positieve effecten van daglicht worden gerealiseerd, neem dan contact op met één van onze lichtadviseurs T (038) 443 24 70 of lighting@gunneman.nl. Zij informeren u graag over de mogelijkheden.

 

Ook interessant om te lezen

Door de toenemende automatisering van onze communicatie en apparaten krijgen we steeds meer te maken met het fenomeen cybercrime. Daarbij worden niet alleen computers, pc’s en tablets gehackt, ook digitale aansturingssystemen van onder andere domotica zijn kwetsbaar voor dit soort criminele aanvallen. Op die manier......

De technieksector is volop in ontwikkeling. Naast de razendsnelle opkomst van steeds efficiëntere en meer energiezuinige systemen, signaleren we ook interessante innovaties die naar onze mening een grote stempel gaan drukken op de toekomst van de installatietechniek. Zo’n ontwikkeling is Li-Fi. Met andere woorden: draadloze......

LED verlichting zijn booming. En bij veel installateurs blijft dat zeker niet onopgemerkt, want de aanvragen voor het installeren van LED’s blijven bij hen maar binnenstromen. Vooral de zakelijke sector klopt steeds vaker aan. Een logische trend, want in 2023 moeten alle kantoorgebouwen in Nederland......

Geen reacties

Geef een reactie

Deze website plaatst cookies. Dit doen we om onze site gebruiksvriendelijker te maken, onder andere door analyse van het bezoekersgedrag. Maar je blijft anoniem. Als je verder surft accepteer je onze cookies.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close